Գլխավոր էջ | Գրանցում | Մուտք | RSS
Օրացույց
«  մարտ 2012  »
երկերեչորհինուրբշաբկիր
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031
Մուտքի եղանակը
Մուլտիմեդիա
Ս. Գրիգոր Նարեկացի - ՄԱՏԵԱՆ ՈՂԲԵՐԳՈՒԹԵԱՆ...
А. В. Тонконогов. Пенитенциарная сектало...
«Հույս կենաց» Քրիստոնեական դաստիարակությ...
Введение в сектоведение. В.Ю. Питанов, 2...
Վազգենյան դպրանոց Ոգու պատմություն (ֆիլմ...
Արշակ Տեր Միքելյան Հայաստանյաց Սուրբ Եկե...
Շոու բիզնեսի ներկայացուցիչները քարոզում...
Ուխտագնացություն Ակունք գյուղի Սուրբ Կար...
Շահումյան գյուղում օծվեց «Թուխ Մանուկ» մ...
ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆ «ԿՅԱՆՔԻ ԽՈՍՔ» ԱՂԱՆԴԻ ՊԱՐԱԳ...
Սբ. Ծննդյան և Աստվածհայտնության տոնը Մայ...
Դպրոցական միջին տարիքի աշակերտների քրիստ...
Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյան. Երկու ուխտավոր...
Բելլա Բարսեղյան. Հեթում Ա արքան` միջ...
Լուսինե Զաքարյան. Ուր՞ Ես Մայր Իմ mp3
Աշխարհի երկրների բնակչության կրոնական (կ...
Ս. Գրիգոր Նարեկացի - ՄԱՏԵԱՆ ՈՂԲԵՐԳՈՒԹԵԱՆ...
Սատանիստներ mp4
Կոմիտաս Ասլամազյան. Կաքավիկ mp3
Քրիստոնեական հանրամատչելի գիտելիքներ բոլ...
Ս. Հովհան Որոտնեցի «Մեկնողական-իմաստասիր...
Զքեզ աղաչեմք. Փառաւորեալ Աստուած. Վարուժ...
Մամլո ասուլիս աղանդների կործանարար գործո...
Վարդան Պետրոսյանը Գևորգյան հոգևոր ճեմարա...
Սևանի Վազգենյան Հոգևոր Դպրանոց. Եկեղեցին...
«Ավետարանական» աղանդ կամ մի « բարենորոգչ...
Анна А. Зализняк. Семантическая дериваци...
Нострадамус: Предсказания сбываются?. pd...
Ս. Գրիգոր Նարեկացի - ՄԱՏԵԱՆ ՈՂԲԵՐԳՈՒԹԵԱՆ...
Աղանդները արյան մեջ
Սահակ եպս. Մաշալյան Անառակ որդու վերադար...
Լուսինե Զաքարյան. Հորժամ. mp3
Տեր Հովհաննես. Հարբեցողության մասին
Առաքյալներ. pdf
Աղանդավորական կազմակերպությունների վտանգ...
ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՕՐԱՑՈՒՅՑ. 2012Թ. pdf
Մանուկներուն առկայությունը. pdf
Աղանդավորները փորձում են քայքայել պետութ...
Կոմիտաս Վարդապետ. Արորն ու Տատրակն. mp3
Սուրբ Եղիշե վարդապետ. Աստվածաբանական երկ...
Կոմիտաս Ասլամազյան. Շողեր ջան mp3
Նոր Վարագույր ներկայացվեց Մայր Աթոռին
Ժամանակակից աղանդները Հայաստանում (Մորմո...
Զգուշացէ՛ք. «Կեանքի խօսք»-ն աղանդ է...
Սևանի Վազգենյան Դպրանոց Օրհնյալ է Աստված...
Տեր Հովհաննես. Հեթանոսության մասին
Խաչի քո Քրիստոս. mp3
Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերում...
Արևագալի ժամերգություն 4
Առակներ. Հավաքածու. pdf
Գլխավոր էջ » 2012 » մարտ » 11 » Ավագ շաբաթ

20:30
Ավագ շաբաթ


Ավագ շաբաթվա գիշերային ժամերգության ժամանակ միայն ավագ խորանում են լույս վառում: Օրվա այս ժամի երեքսրբյանն է. «Սուրբ Աստուած, սուրբ և հզօր, սուրբ և անմահ, որ թաղեցար վասն մեր, ողորմեա՜ մեզ»:
Իններորդ ժամին կատարվում է սուրբ Զատկի ճրագալույցը: Բեմն այդ պահին ծածկված է լինում: Նախքան պատարագի սկսվելն առաջնորդը կամ ավագ քահանան սարկավագների ու դպիրների ուղեկցությամբ (որոնց ձեռքերում կան չվառվող մոմեր) գալիս են բեմի առջև: Լուսարարը՝ ձեռքում ունենալով այրվող ածուխներով լցված մի թաս կանգնում է քահանայի աջ կողմում: Վառում են երեք կանթեղ և ըստ օրվա կարգի սաղմոսելով ու շարականներ երգելով՝ Հին կտակարանից ընթերցում են Տիրոջ հարությունը վկայող մարգարեական գրքերը: Յուրաքանչյուր ընթերցվածից հետո ծնրադրում են և աղոթում: Երբ ըստ կարգի ընթերցելով հասնում են Մարիամ մարգարեի երգին (Ելից գրքից)՝ «Օրհնեսցուք զՏէր, զի փառօք է փառաւորեալ», քահանան օրհնում է հուրը և դրանից մի մոմ վառում: Սարկավագը մի մեծ մոմի վրա խաչաձև ամրացնում է խունկի հինգ հատիկ, որը խորհրդանշում է խաչի վրա Տիրոջ ստացած հինգ վերքերը, և այն վառում այրվող մոմից: Այդ մոմը դրվում է եկեղեցու ավագ խորանում, որն այնտեղ վառվում է մինչև Համբարձում: Դրանից հետո վառում են մնացած ջահերն ու կանթեղները, վառվող մոմեր բաժանում ժողովրդին՝ միաբան երգելով «Լուսաւորեա Երուսաղէմ» շարականը, և ծնրադրելով՝ աղոթում: Այդ պահին պատարագիչը բարձրանում է բեմ զգեստավորվելու: Իսկ երբ ըստ կարգի ընթերցելով հասնում են Դանիելի գրքին, հոգևորականներից մեկը բարձրանում է բեմ և այնտեղից ընթերցում Դանիելի մարգարեությունը, որի ավարտին բացվում է վարագույրը և մատուցվում հանդիսավոր սուրբ Պատարագ: Օրվա այս ժամի երեքսրբյանն է. «Սուրբ Աստուած, սուրբ և հզօր, սուրբ և անմահ, որ յարեար ի մեռելոց, ողորմեա՜ մեզ»: Ժողովուրդը արարողությունից հետո վառվող մոմերը տուն է տանում:
Շաբաթ օրը պատկերն է ու օրինակը արարչության յոթերորդ օրվա, երբ Աստված հանգստացավ Իր բոլոր գործերից: Աստված վեց օրում արարեց ժամանակավոր ու ապականության ենթակա աշխարհը, իսկ յոթերորդ օրը՝ իմանալի աշխարհը՝ սրբերի հանգիստը: Տերը սահմանեց աշխարհի կյանքի յոթ դարերը, որոնք խորհրդանշվում են արարչության յոթ օրերով: Այս յոթ դարերի ընթացքում մարդու որդիները տաժանելի չարչարանքների են ենթարկվում՝ ծնունդից մինչև մահ աշխատելով իրենց կարիքների համար: Իսկ յոթերորդ դարի լրանալուն պես պիտի լինի արդարների հանգիստը Երկնքի արքայությունում ու այս աշխարհածուփ կյանքի դադարը:
«Աստված վեցերորդ օրն ավարտեց արարչագործությունը և Իր կատարած բոլոր գործերից հետո՝ յոթերորդ օրը, հանգստացավ: Աստված օրհնեց յոթերորդ օրը և սրբագործեց այն, որովհետև այդ օրն Աստված հանգստացավ Իր այն բոլոր գործերից, որ սկսել էր անել» (Ծննդ. Բ 2-3):
Աստված տեսավ, որ այն ամենը, ինչ արել է, բարի է, և օրհնեց ու սրբեց յոթերորդ օրը: Անցած օրերն Աստված պատվեց արարչությամբ, իսկ այս օրը՝ օրհնությամբ ու սրբությամբ: Այնուհետև օրենք տվեց եբրայական տոհմին՝ վեց օր գործել իրենց մարմնական կարիքների համար և յոթերորդ օրը հանգստանալ: Պատվիրեց նաև քննել անցած վեց օրերում իրենց կատարած գործերը և գործած սխալները խոստովանելով ու ողորմություն տալով՝ քավություն գտնել:
Իսկ քրիստոնյաների համար սուրբ առաքյալների կողմից օրինադրվեց շաբաթ օրերն աշխատել, իսկ կիրակի օրը հանգստանալ բոլոր գործերից: Եվ ինչպես հրեաները շաբաթ օրն էին ընթերցում Օրենքն ու մարգարեությունները, այդպես էլ քրիստոնյաներս կիրակի օրը Եկեղեցի ենք գնում, լսում Աստվածային Գրքերի խոսքերը, խոստովանում, հաղորդվում և սպասում Քրիստոսի գալստյանը:
Շաբաթը հանգիստ է թարգմանվում, սակայն դա չի նշանակում, որ առաջին արարչության ժամանակ Աստված Իր գործերից հոգնեց և կարիք ուներ հանգստանալու, այլ դա նշանակում է, որ յոթերորդ օրը դադարեց գործելուց: Աստված Իր բոլոր գործերը խոսքով կատարեց. Նա ասաց, և եղավ, հրամայեց, և հաստատվեց՝ ըստ այս խոսքի. «Տիրոջ խոսքով ստեղծվեց երկինքը, և Իր բերանի շնչով՝ նրա բոլոր զորությունները» (Սաղմ. ԼԲ 6): Տերը միայն Ադամին Իր ձեռքերով ստեղծեց և չի գրված, թե հոգնեց արարելիս: Դավիթն ասում է. «Չի ննջում և քուն չի մտնում Պահապանն Իսրայելի» (Սաղմ. ՃԻ 4), իսկ Նա, Ով չի ննջում և քուն չի մտնում, չի էլ հոգնում: Նաև Եսային է ասում. «Հավիտենական Աստվածը, երկրի սահմանները հաստատող Աստվածը ո՜չ քաղց է զգում և ո՜չ էլ հոգնում» (Եսայի Խ 28):
Որպեսզի Աստված նորոգեր մեղքերից հնացած մարդկային բնությունը և երկրի անեծքն օրհնության փոխեր՝ հինգշաբթի օրը ծնվեց սուրբ Կույսից, ուրբաթ օրը մեռավ ու մարմնով իջավ գերեզման և շաբաթ օրը հանգստացավ: Ինչպես Առաջին արարչության շաբաթ օրը Աստված հանգստացավ Իր բոլոր գործերից, այդպես էլ այս մեծախորհուրդ շաբաթ օրը հանգստացավ Երկրորդ արարչության գործերից, որն Իր փրկական տնօրինությամբ կատարեց մեր նորոգության համար: Եվ այդ օրը մարդկանց հոգիների չարչարանքների տունը՝ դժոխքը, ավերեց և բացեց հանգստյան տունը՝ Դրախտը:
Մենք թեպետ հրեաների նման չենք պահում շաբաթը, սակայն, համաձայն Նիկիական կանոնի, շաբաթ օրը կատարելով սուրբ մարտիրոսների հիշատակը՝ յուրովի պատվում ենք: Եվ ինչպես Աստված հանգստացավ Իր գործերը կատարելուց հետո, այդպես էլ սրբերն իրենց գործերը կատարելուց հետո պիտի հանգստանան: Եվ ինչպես Աստված հանգստանում է բարության մեջ, նույնպես և մեր բարի գործերը հանգիստ են Աստծու և մեզ համար:
Դարձյալ՝ Աստված յոթերորդ օրը պատրաստեց հավիտենական հանգիստը՝ ըստ այս խոսքի. «Եկե՜ք, իմ Հոր օրհնյալնե՜ր, ժառանգեցե՜ք աշխարհի սկզբից ձեզ համար պատրաստված արքայությունը» (Մատթ. ԻԵ 34): Եվ հանգստանալու են արդարները Երկնքի արքայությունում:
Երբ Ադամն ուրբաթ երեկոյան դուրս եկավ Դրախտից, գիշերվա մութը պատեց նրան, և նա ամբողջ գիշեր մեծ տագնապ ապրեց: Եվ միայն շաբաթ օրը նա հանգստացավ, երբ ծագեց տեսանելի լույսը:
Ինչպես Քրիստոս շաբաթ օրը հանգստացավ գերեզմանում, այդպես էլ Իր արարածներին հանգստացրեց մահվան մեջ՝ ըստ այս խոսքի. «Մահը մարդու համար հանգիստ է» (Հոբ Գ 22): Քանի որ մահանալով՝ մարդը դադարում է չարչարվելուց և հոգին էլ հանգչում է իր բարի գործերում: Եվ վերջին կիրակիին՝ հարության օրը, հարություն է առնելու և պիտի պսակվի հոգով ու մարմնով անճառելի փառքում: Այս պատճառով է սուրբ Եկեղեցին շաբաթ օրը մեծամեծ տոներ կատարում ի պատիվ սրբերի:
Իսկ Ավագ շաբաթ օրը խորհրդանշում է Նոր օրենքի հանգիստը հին ու մարմնավոր օրենքի չարչարանքներից հետո: Նաև արդարների հանգիստն է խորհրդանշում, ովքեր մահվանից հետո հանգստանում են իրենց բարի գործերից:
Վեցերորդ դարում Փրկիչը եկավ դեպի կամավոր ու աշխարհակեցուցիչ չարչարանքները, իսկ յոթերորդ դարի հասնելուն պես կրկին պիտի գա՝ այս անգամ Հայրական իշխանությամբ ու հրաշալի փառքով: Գերեզմանի պահպանումը
Աստվածամարտ հրեաները ժողովվեցին Պիղատոսի մոտ ու ասացին, որ երեք օրով պահապան զինվորներ կարգեն գերեզմանի վրա, որպեսզի հանկարծ Հիսուսի աշակերտները չգան ու գողանան Նրա Մարմինը և ասեն, թե հարություն է առել: Պիղատոսը նրանց ասաց. «Գնացե՜ք և պահպանե՜ք գերեզմանն այնպես, ինչպես գիտեք: Եթե այդպես վախենում եք այդ «Անօրենից» և «Աստծուն հակառակից», ապա զինվորներով պաշտպանվեք այդ սոսկալի Մեռելից, և եթե հարկ կա, կնքեցեք գերեզմանը կնիքով, և եթե անհրաժեշտ եք գտնում, երկաթյա շղթաներով ամրացրեք, որպեսզի հետո չասեք, թե դատավորը մեզ թույլ չտվեց պահպանել գերեզմանը և այդ պատճառով մենք կորցրեցինք Մեռելին»: Եվ նրանք պահակազոր կարգեցին և երկաթյա կնիք դրեցին գերեզմանի վրա:
Մահն էլ իր հերթին կամենում էր իր ապականեցնող ատամներով ծամել Տիրոջ Մարմինը, սակայն չէր կարողանում: Դրանից նա զարմացած խորհում էր՝ ինքնիրեն ասելով. «Ո՞վ է Սա, որ Օրենքով մեռել է, սակայն վեր է քան Օրենքը և անապական է մնում: Աստված չէ՜, քանզի եթե Աստված լիներ, ապա չէր մահանա: Հրեշտակ չէ, քանզի մարդկային կերպարանք ունի: Ադամի նման ենթակա է ինձ, սակայն Ադամի նման ապականությամբ ինձ չի հանձնվում: Ինչպես մարդ համբերեց մահվան, սակայն մարդու նման, մահվանից հետո, չի կրում մահկանացուի կրքերը»:
Իր մահանալու և թաղվելու մասին Տերը նախապես էր ասել. «Ինչպես Հովնանը երեք օր ու երեք գիշեր կետի փորի մեջ էր, նույնպես և Մարդու Որդին երկրի սրտում՝ երեք օր ու երեք գիշեր» (Մատթ. ԺԲ 40): Հայտնի է, որ Հովնանը Քրիստոսի օրինակն է: Ինչպես Տերը հրամայեց Հովնանին քարոզել Նինվեում, այնպես էլ Հայր Աստված առաքեց Իր Խոսքը՝ աշխարհին փրկություն քարոզելու: Հովնանի՝ նավում ննջելը խորհրդանշում է Քրիստոսի ննջելը խաչի վրա, Հովնանի ծովն ընկնելը՝ Քրիստոսի թաղումը, իսկ կետին կուլ գնալը՝ Քրիստոսի՝ հոգով դժոխք իջնելը: Կետի փորում կենդանի և անապական էր Հովնանը, իսկ գերեզմանում ու դժոխքում անմահ ու անապական էր Քրիստոս՝ հոգով ու մարմնով: Կետի՝ Հովնանին ցամաք դուրս նետելը խորհրդանշում է Քրիստոսի հարությունը:
Իսկ այն խոսքը, թե Մարդու Որդին երկրի սրտում պետք է լինի երեք օր ու երեք գիշեր, նշանակում է Քրիստոսի թաղումը: Երկրի սիրտը Երուսաղեմն է: Ինչպես Աբելի սպանվելու տեղը երկրի բերան կոչվեց, այդպես էլ Քրիստոսի գերեզմանը՝ երկրի սիրտ: Այս խոսքը նաև նշանակում է, որ Քրիստոս խորհրդաբար թաղվեց առաքյալների սրտում:
Հարց. -Ինչո՞ւ է երեք օր ու երեք գիշեր ասվում:
Պատասխան. -Որովհետև հինգշաբթի օրը՝ երեկոյան, Տերը Հաղորդության խորհրդի միջոցով թաղվեց առաքյալների սրտում և կիրակի օրը՝ երեկոյան, հարություն առած երևաց առաքյալներին: Այսպիսով՝ ստացվում է երեք օր ու երեք գիշեր:
Երկրորդ՝ Տերը ուրբաթ գիշերը բռնվեց, և շաբաթ երեկոյան, երբ լուսանում է միաշաբաթը, եղավ Քրիստոսի հարությունը, ըստ Մատթեոսի: Ուրբաթ օրը՝ վեցերորդ ժամից մինչև իններորդ ժամը, խավար եղավ, հետո դարձյալ լույս եղավ՝ մինչև երեկո՝ ըստ մարգարեների խոսքի. «Այդ օրն այնպես պիտի լինի, որ արեգակը մայր պիտի մտնի միջօրեին» (Ամոս Ը 9), դարձյալ՝ «Այն օրը ո՜չ ցերեկ պիտի լինի և ո՜չ գիշեր, այլ լույս պիտի լինի միայն երեկոյան» (Զաքար. ԺԴ 7): Այսինքն՝ վեցերորդ ժամից մինչև իններորդ ժամը գիշեր է լինում: Հետևաբար՝ ուրբաթ օրն ունենում է երկու գիշեր և երկու ցերեկ, և շաբաթ օրն էլ իր գիշերով ու ցերեկով ստացվում է երեք օր ու երեք գիշեր:
Երրորդ՝ ուրբաթն իր գիշերով, շաբաթն իր գիշերով և կիրակին իր գիշերով, ստացվում է երեք օր:
Հարց. -Ինչո՞ւ Տերը թաղվեց:
Պատասխան. -Նախ ինչպես երկիր իջավ և մեզ երկինք հանեց, այդպես էլ իջավ գերեզման, որպեսզի կանգնեցնի գլորվածներին: Ինչպես Իր մահվամբ մահը մեռցրեց, նույնպես և թաղմամբ ապականությունը լուծարեց: Քանի որ մահը հոգու բաժանումն է մարմնից, իսկ ապականությունը՝ մարմնի տարրերի բաժանումը միմյանցից: Այս երկուսն էին տիրել մարդու բնության վրա, ինչը և վերցրեց Քրիստոս: Մահը մահվամբ վերցրեց խաչի վրա՝ ըստ այս խոսքի. «Ո՞ւր է, մա՜հ, քո հաղթությունը» (Ա Կորնթ. ԺԵ 55), իսկ ապականությունը վերցրեց անապական Մարմնով գերեզման իջնելով:
Երրորդ՝ քանի որ երկիրը անիծվել էր նախահոր գործերով, ապա այն կարող էր օրհնվել միայն Քրիստոսի գործերով: Եվ ինչպես Տերը մկրտվելիս սուզվեց ջրի մեջ, որպեսզի այն սրբի, նույնպես և հողի մեջ թաղվեց, որպեսզի այն օրհնի և վերացնի անեծքը: Այդպես և հարությունից հետո քառասուն օր օդում գտնվեց, որպեսզի այն սրբի դևերին մատուցած զոհերի ճենճերից: Իսկ Սուրբ Հոգին, հրեղեն լեզուներով երևալով, սրբեց հուրը, և այդպիսով բոլոր տարրերը սրբվեցին ու օրհնվեցին:
Չորրորդ՝ Աստված Ադամին ասաց. «Հող էիր և հող էլ կդառնաս» (Ծննդ. Գ 19): Այդ պատճառով Բանն Աստված վերցրեց մեր հողեղեն բնությունը և մտավ հողի մեջ, որպեսզի մեր պարտքերը վճարի: Հայտնի է, որ այլ էր Ադամի մահը, այլ՝ Քրիստոսի մահը, և այլ՝ մերը: Ադամի մահը եղավ իր ներգործությամբ, քանի որ եթե մեղք չգործեր, չէր մահանա: Քրիստոսի մահը եղավ Իր կամքով, քանի որ եթե չկամենար, չէր մահանա: Իսկ մեր մահը բնությամբ է՝ և՜ կամեցողների համար, և՜ չկամեցողների, և՜ մեղք գործողների, և՜ չգործողների: Հետևաբար՝ Քրիստոսի մահն Իր համար չէր, այլ՝ մեզ համար:
Հարց. -Ինչպե՞ս է Տերը վերացրել մահը, երբ այժմ էլ մարդիկ մահանում են ու ապականվում:
Պատասխան. -Ինչպես երկու մահ կա՝ հոգու և մարմնի, նույնպես և երկու անգամ է գալիս Քրիստոս: Քանի որ հոգին մարմնից պատվական է, ապա առաջին գալստյամբ Տերը հոգու մահը վերացրեց, որը մեղքն է ու դժոխքը, իսկ երկրորդ գալստյամբ մարմնի մահը պիտի վերացնի և շնորհի համընդհանուր հարություն ու կյանք:
Երկրորդ՝ Ադամը պտուղն ուտելու օրը զորությամբ մեռավ, թեպետև հետո ինը հարյուր երեսուն տարի ապրեց, սակայն ինչպես մահվան գերի, իսկ հետո մեռավ ներգործությամբ: Այդպես և մենք՝ սկզբում զորությամբ գնվում ենք անմահության կողմից, իսկ հետո՝ ներգործությամբ անմահություն ենք ստանալու: Մեր գրավականը Քրիստոսի հարությունն է, Ով եղավ ննջեցյալների Պտուղը և Անդրանիկը մեռելների (տե՜ս Կողոս. Ա 18): Եվ ինչպես Նա մեր բնությամբ հարություն առավ առանց ապականության, այդպես էլ բոլորս հարություն ենք առնելու անմահ ու անապական մարմնով:
Երրորդ՝ երկու հայր և երկու սկիզբ ունենք. առաջինը Ադամն է՝ մարմնով ու մեղքերով, իսկ երկրորդը՝ Քրիստոսը՝ հոգով ու շնորհներով: Հետևաբար՝ անհրաժեշտ է նախ առաջին Ադամի պարտքերը վճարել, ապա՝ Երկրորդ Ադամի հարության ու կյանքի շնորհներին միանալ:
Չորրորդ՝ հնարավոր չէ անմահ ու անապական մարմնով ապականացու տեղում բնակվել, քանի որ այդ դեպքում Քրիստոսին հարկ կլիներ կրկին մեզ համար մեռնել ու մեզ ազատել: Այդ պատճառով Ամենաիմաստունը մեզ մահ տվեց, որպեսզի երբ բոլոր արարածներն ապականությունից փոխվեն անապականության, դրա հետ միասին մեր մարմինները նույնպես անմահություն ստանան:
Հինգերորդ՝ մենք մեռնելով կցորդվում ենք Քրիստոսի մահվանը, որպեսզի Նրա հարությանը հաղորդվենք: Քանի որ անհնար է առանց մահվան հարություն առնել, ինչպես և Տերը նախ մեռավ և հետո հարություն առավ, այդպես էլ մենք: Այդ պատճառով այժմ մեր վրա տիրում է ժամանակավոր մահը, որպեսզի հանդերձյալում արժանանանք հավիտենական կյանքին:
Հարց. -Ինչո՞ւ Տերը հոգով իջավ դժոխք:
Պատասխան. -Նախ՝ ցույց տալու համար, թե ինչ պատճառով մարդացավ ու մեռավ, այսինքն՝ որպեսզի ազատի հոգիներին:
Երկրորդ՝ Ադամը միջին կշռով ստեղծվեց, այսինքն՝ անձնիշխանությամբ: Հետո մեղքերով ծանրանալով՝ իջավ դժոխքի ներքին տեղը և այնտեղից այլևս չէր կարողանում բարձրանալ, մինչև որ վերին կետից Բանն Աստված իջավ ներքին կետը և հանեց Ադամին՝ երկնքի վերին կետը:
Երրորդ՝ ինչպես Հիսուս Մարմնով որպես լույս ծագեց մեզ համար ու փրկություն քարոզեց, նույնպես և հոգով որպես լույս ծագեց դժոխքում գտնվող հոգիների համար և հավատ քարոզեց՝ ըստ այս խոսքի. «Նա թեպետև Մարմնով մեռավ, բայց կենդանի է Հոգով, որով և գնաց քարոզեց բանտում եղած այն հոգիներին, որոնք մի ժամանակ ապստամբել էին» (Ա Պետ. Գ 18-20):
Չորրորդ՝ սատանան անիրավությամբ կապեց մարդկանց հոգիները, իսկ Քրիստոս նրանց արդարությամբ ազատեց:
Հինգերորդ՝ Տերն Իր ադամաստեղծ ձեռքերը տարածելով խաչի վրա՝ հաղթեց չար իշխանին և մարդկանց կորզեց նրա իշխանությունից՝ ըստ այս խոսքի. «Հիմա՜ է այս աշխարհի դատաստանը, հիմա՜ է, որ այս աշխարհի իշխանը դուրս կնետվի: Եվ երբ Ես բարձրանամ երկրից, ամենքին դեպի Ինձ կձգեմ» (Հովհ. ԺԲ 31-32):

Տիրոջ էջքը դժոխք
Տիրոջ թաղման օրը սատանան, ինչպես ապստամբ ծառա, փախավ իր որջը՝ դժոխք, կարծելով, թե այնտեղ կարող է ամրանալ և պահել հոգիներին: Սակայն Տերը դժոխք իջնելով կապեց նրան, ավերեց կարծեցյալ ամրոցը և այնտեղից դուրս բերեց մարդկանց հոգիները:
Քրիստոսի չարչարանքները երկու ներգործություն ունեցան. նախ՝ մարվեցին մեղքերի պարտքերը, երկրորդ՝ բացեցին երկնքի դռները: Տերը նույն ներգործությամբ ազդեց նաև դժոխքի վրա: Առաջին՝ քանդեց դժոխքի կապանքները, ինչպես ասում է Դավիթը. «Նա փշրեց դռները, պղնձյա և երկաթյա նիգերը խորտակեց» (Սաղմ. ՃԶ 16): Այսինքն՝ քանդեց սկզբնական և ներգործական մեղքերը կամ՝ մեղքերը և հուսահատությունը: Երկրորդ՝ բացեց երկնքի դռները և բանտը լուսավորեց՝ ըստ Եսայու մարգարեության. «Շղթայվածներին ասելու, թե՝ ելե՜ք, իսկ խավարի մեջ գտնվողներին, թե՝ հայտնվեցե՜ք» (Եսայի ԽԹ 9)
Իսկ դժոխքի ինչ լինելու մասին տարբեր մեկնություններ կան: Նախ՝ դժոխք է կոչվում տանջանքն ու պատիժը: Նաև տանջանքների տեղն է դժոխք կոչվում: Դժոխք է կոչվում նաև սատանան, ով իր մեջ միշտ կրում է տանջանքները: Դժոխք է նաև արտաքին պատիժը, ինչը հուր է ու խավար, իսկ ներսից՝ խղճմտանքից առաջացած տանջանք:
Դժոխքը, որը տանջանքների վայրն է, երկրի ներքին կետն է, նեղ ու դժվարին մի տեղ: Սատանան այնտեղ էր բռնությամբ տանում բոլոր մարդկանց հոգիները:
Վարդապետներից ոմանք ասում են, թե դժոխքը մի տեղում է, սակայն տանջանքները զանազան են՝ մեծ, միջակ ու փոքր, ինչպես և մեկ է Երկնքի արքայությունը, սակայն զանազան է փառքը՝ համարժեք երեսունին, վաթսունին և հարյուրին (տե՜ս Մարկ. Դ 8): Իսկ ոմանք ասում են, թե չորս դժոխք կա. ներքին, որը չար մեղավորների տեղն է, միջին՝ որը անթլփատ մանուկների տեղն է, վերին՝ որն արդարների տեղն է, և չորրորդ՝ որին քավարան են ասում: Նաև ասում են, որ Քրիստոս վերին դժոխքը գնաց ու ավերեց, իսկ մյուսները մնացին: Պետք է ասել, որ ճիշտ է առաջին կարծիքը, և մենք դրան ենք հետևում, այսինքն՝ դժոխքը մեկն է և Քրիստոս այն ամբողջովին ավերեց: Իսկ եթե մեկը մեջբերի Դավթի հետևյալ խոսքը՝ «Մեծ եղավ քո ողորմությունն իմ հանդեպ, հոգիս փրկեցիր խոր դժոխքից» (Սաղմ. ՁԵ 13), և ասի, թե, համաձայն այդ խոսքի, գոյություն ունի նաև վերին դժոխքը, ասենք, որ վերին և ներքին դժոխքներն են կոչվում ծանր և համեմատաբար թեթև տանջանքները:
Եթե ներքին դժոխքը հոգու տանջանքներն է, ապա վերին դժոխքը՝ մարմնի գերեզմանը, ինչպես ասում է Դավիթը. «Մահը նրանց վրա կհասնի, և նրանք ողջ-ողջ դժոխք կիջնեն» (Սաղմ. ԾԴ 16), այսինքն՝ գերեզման: Սուտ է, թե բազում դժոխքներ կան, և Քրիստոս ներքին դժոխքը չմտավ, որը մեղավորների տեղն է, քանի որ Ադամն էր մեղավորների գլուխն ու արմատը և ներքին դժոխքում էր, և Քրիստոս ազատեց Ադամին՝ ներքին դժոխքը իջնելով:
Երկրորդ՝ Դավիթն ասում է. «Տերը երկնքից երկիր նայեց՝ բանտարկյալների հառաչանքը լսելու և մահապարտների որդիներին ազատ արձակելու համար» (Սաղմ. ՃԱ 20):
Երրորդ՝ Մովսեսը Տիրոջ անունից ասում է. «Իմ բարկությունից հուր է բորբոքվել: Դա կայրի մինչև դժոխքի խորքերը» (Բ Օրենք ԼԲ 22): Եվ Բանն Աստված հրով ու բարկությամբ իջավ ներքին դժոխքը:
Չորրորդ՝ Եսային ասում է. «Տերը շղթայվածներին ասելու է, ելե՜ք, իսկ խավարի մեջ գտնվողներին՝ հայտնվեցե՜ք» (հմմտ. Եսայի ԽԹ 9): Արդարները խավարի մեջ չէին, քանի որ ունեին շնորհի լույսը, իսկ մեղավորները արտաքին ու ներքին խավարում էին և կապանքներում:
Հինգերորդ՝ Պետրոսն ասում է. «Գնաց քարոզեց բանտում եղած այն հոգիներին, որոնք մի ժամանակ ապստամբել էին» (Ա Պետ. Գ 19-20): Արդարներն ապստամբ չէին, ապստամբ էին մեղավորները և չարերը, որոնց քարոզեց բանական հոգով:
Այստեղ վարդապետները երկու կարծիք են հայտնում: Ոմանք ասում են, թե նրանք, ովքեր հավատացին, դուրս եկան, իսկ անհավատները մնացին դժոխքում: Իսկ մյուսներն ասում են, թե բոլորի կապանքներն էլ լուծարվեցին, մինչև անգամ Հուդայի. նրանցից ոմանք դուրս եկան դժոխքից, ոմանք էլ այնտեղ մնացին՝ ինչպես բանտում: Իսկ սուրբ Եպիփանը, մեջբերելով սաղմոսերգուի հետևյալ խոսքերը՝ «Մեղավորները կրկին դժոխք կընկնեն, նաև բոլոր հեթանոսները, որոնք մոռացան Աստծուն» (Սաղմ. Թ 18), ասում է. «Նրանք, ովքեր չհավատացին ու դուրս եկան, աշխարհի վախճանին կրկին դառնալու են այդ նույն տեղը կամ էլ մեկ այլ տանջանքի վայր»:
Հետևաբար՝ երբ մարդկային բնության պարտքը վճարվեց, և սատանան խաչով կապվեց, դժոխքի դռները փշրվեցին, և բոլոր հոգիներն ազատվեցին: Ոմանք հավիտյան ազատվեցին, իսկ ոմանք՝ ժամանակավորապես: Քանի որ աշխարհի վախճանին կրկին դառնալու են դժոխք, քանզի ասված է. «Ուստի ամբարիշտները չեն դիմանա դատաստանին, ոչ էլ մեղավորները կլինեն արդարների հավաքի մեջ» (Սաղմ. Ա 5):

Ձու ներկելու սովորույթը
Ավանդությունից հայտնի է, որ Մարիամ Մագդաղենացին Զատկի տոնին Հռոմում ներկած ձու է նվիրել Տիբերիոս կայսրին և ասել. «Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց»:
Ձուն օրինակն է ամբողջ աշխարհի. վերին կեղևն օրինակն է երկնքի, թաղանթը՝ օդի, սպիտակուցը՝ ջրի, իսկ դեղնուցը՝ երկրի: Ձուն կարմիր ներկելով՝ հայտնում ենք, որ ամբողջ աշխարհը Քրիստոսի Արյամբ գնվեց, և դրանով քարոզում մեր փրկությունը:
Ձուն նաև հույսն է խորհրդանշում, քանզի տակավին ձու է, դեռևս ձագ չէ: Իսկ զատկական ձուն խորհրդանշում է մեր հարության հույսը:
Ձուն երկու անգամ է ծնվում. առաջին անգամ՝ երբ հավն է ածում, իսկ երկրորդ անգամ՝ երբ ձվից ճուտ է դուրս գալիս: Մարդն էլ է երկու անգամ ծնվում. առաջին անգամ՝ մորից, իսկ երկրորդ անգամ՝ Մկրտության ավազանից: Մարդու առաջին ծնունդը մահվան պատճառով անկերպարանք է, ինչպես ձուն, սակայն երբ Քրիստոս մեզ վրա է ցողում Իր կենդանարար Արյունը, մեզ հարություն է տալիս իբրև կենդանի ձագուկների: Այդ պատճառով էլ Հարության մեծ օրը ձուն ներկում ենք արյան գույնի՝ դրանով ասելով Տիրոջը. «Տե՜ր, Քո հարության զորությամբ հավաքի՜ր մեզ իբրև ձագուկների Քո ամենաընդգրկուն թևերի տակ»:



Աշխատասիրությամբ՝ Արամ Դիլանյանի






Բաժին: Պահքի մասին | Դիտումներ: 939 | Ավելացրեց: Տեր_Համբարձում | Պիտակներ: Avag shabat | Հեղինակություն: 5.0/27
Որոնում կայքում


Armenian Directory
Սույն կայքի նյութերը պաշտպանված են հեղինակային իրավունքով: Մեջբերումներ անելիս հղումը կայքին պարտադիր է:
Օնլայն ընդամենը: 1
Հյուրեր: 1
Օգտվողներ: 0

Հայ Առաքելական Ս. Եկեղեցի © 2011-2013